Almanya’nın yeni göç yasası “Fachkräfteeinwanderungsgesetz” (FEG) ile hayatımıza giren Fırsat Kartı (Chancenkarte), binlerce nitelikli Türk genci için Avrupa kapılarını araladı. Puanı toplayan, blok hesabına parasını koyan herkes büyük umutlarla Almanya’ya geldi.
Ancak bu vizenin üzerinde, saatli bir bomba gibi işleyen acımasız bir süre sınırı var: Tam 1 Yıl (12 Ay).
Şu an Almanya’da iş arayan veya gitmeye hazırlanan herkesin aklında, uykularını kaçıran o “Kabus Senaryosu” var:
“12 ay doldu, paralar suyunu çekti ve ben hala hayalimdeki o mühendislik veya yazılım işini bulamadım. Ne olacak? Tası tarağı toplayıp, boynum bükük Türkiye’ye dönmek zorunda mıyım?”
Cevap, duruma göre değişiyor. Sosyal medyada “Paran varsa uzatırsın” diyenlere inanıp plan yapmayın; yanılırsınız. İşin hukuki boyutu (AufenthG § 20b) sandığınızdan çok daha detaylı.
Bu dev rehberde, Fırsat Kartı süreniz dolduğunda başvurabileceğiniz tek kurtuluş yolu olan “Folge-Chancenkarte” (Takip Eden Fırsat Kartı) seçeneğini, yasal boşlukları, maaş hesaplamalarını ve Almanya’da kalmanızı sağlayacak “Gri Alan” taktiklerini A’dan Z’ye inceledik.
Yeni puan sistemiyle Almanya’ya gitme şansınızın olup olmadığını hesaplamak ve güncel başvuru şartlarını öğrenmek için ‘Almanya’nın Fırsat Kartı (Chancenkarte) Hakkında Bilgiler’ yazımızı detaylıca inceleyebilirsiniz.
Kırmızı Çizgi: Fırsat Kartı Neden Uzatılamaz? (§ 20a Gerçeği)
Öncelikle beklentiyi doğru ayarlayalım. Fırsat Kartı (Chancenkarte), doğası gereği bir **”İş Arama Vizesi”**dir. Alman devleti size bu kartı verirken aslında şunu der: “Sana kendini kanıtlaman ve iş gücü piyasamıza girmen için 1 yıl veriyorum. Bu, senin deneme sürendir.”
Yasa (§ 20a AufenthG) çok nettir ve acımasızdır:
- Fırsat Kartı en fazla 1 yıl için verilir.
- Bu süre zarfında iş bulamazsanız, banka hesabınızda 50.000 Euro blokeli para olsa bile süre uzatılmaz.
- Süre bittiğinde Almanya’dan çıkış yapmanız gerekir.
- Tekrar başvurmak için, sürenin bitiminden itibaren belirli bir süre (genellikle 12 ay) beklemeniz gerekir. Yani “Giriş-Çıkış yapıp hemen yeni kart alayım” taktiği işe yaramaz.
Tek Bir İstisna Var: Eğer konsolosluk size baştan, pasaport süreniz yetmediği için veya blok hesabınızda az para olduğu için 6 aylık vize verdiyse; Almanya içindeyken parayı tamamlayıp süreyi maksimum 1 yıla tamamlayabilirsiniz. Ama 1 yılı 1 gün bile geçemezsiniz.
(Eğer nitelikli iş gücü olarak Almanya’ya gelmeyi planlıyorsanız, güncel yasaları ve şartları detaylarıyla anlattığımız ‘Almanya Mavi Kart (Blaue Karte EU) Yasası ve § 18g Rehberi’ yazımız size yol gösterecektir.)
B Planı: “Folge-Chancenkarte” (§ 20a Abs. 5) Nedir?
1 yıl dolmak üzere. Mavi Kart (Blaue Karte) şartlarını sağlayan o 48.300 € brüt maaşlı işi hala bulamadınız. Ama boş da durmadınız, görüşmeler yapıyorsunuz, Almanca öğreniyorsunuz ve bazı “küçük” iş teklifleri alıyorsunuz.
İşte tam bu noktada, bavulunuzu toplamadan önce devreye sokabileceğiniz yasal hak devreye giriyor: Folge-Chancenkarte (Takip Eden Fırsat Kartı).
Bu statü, iş arama sürecinin başarısız olduğu anlamına gelmez. Aksine, Yabancılar Dairesi’ne (Ausländerbehörde) şunu kanıtlamaktır: “Ben iş buldum, sisteme girdim. Ama bürokratik işlemler (Denklik/Vize türü değişikliği) veya maaş artışı için biraz daha zamana ihtiyacım var.”
Devlet de buna karşılık diyor ki: “Tamam, madem boş durmuyorsun, sana Mavi Kart’a geçiş yapabilmen için 2 yıl daha süre veriyorum.”
2025 yılıyla birlikte güncellenen yeni maaş limitlerini öğrenmek ve mesleğinizin avantajlı listede olup olmadığını kontrol etmek için ‘Mavi Kart, Aranan Meslekler ve Maaş Sınırı Hakkında Bilinmesi Gerekenler (2025)’ analizimizi okuyabilirsiniz.
Folge-Chancenkarte Almak İçin 3 Altın Kural
Yabancılar Dairesi’nin kapısını çaldığınızda, memur size “Neden uzatalım?” diyecek. Masaya şu 3 şartı koymak zorundasınız:
Kural A: Nitelikli Bir İş Teklifi (Qualifiziertes Beschäftigungsangebot)
Herhangi bir iş değil! Bir dönercide çalışmak, temizlik yapmak veya kuryelik yapmak bu kartı almanızı sağlamaz.
- İşin Niteliği: İşvereniniz sizi “Nitelikli Personel” (Fachkraft) olarak işe almak istemelidir.
- Örnek: Makine Mühendisisiniz ama henüz denkliğiniz yok. Bir fabrikada “Teknik Çizim Elemanı” veya “Mühendis Asistanı” olarak işe başlayabilirsiniz. Bu, nitelikli bir iştir.
Almanya kariyerinize sıfırdan başlıyorsanız ve doğru stratejiyi kurarak zaman kaybetmek istemiyorsanız, ‘Almanya’da İş Bulma Rehberi: Yeni Başlayanlar İçin Başarının Anahtarı’ yazımızdaki temel adımları takip edebilirsiniz.
Kural B: Haftada En Az 20 Saat Çalışma
Elinizde somut bir iş sözleşmesi veya iş teklifi (Job Offer) olmalıdır. Bu sözleşmede çalışma saatiniz haftalık en az 20 saat olarak görünmelidir. “Minijob” (538€) ile bu kartı alamazsınız çünkü Minijob geçiminizi sağlamaz.
Kural C: Geçim Güvencesi (Lebensunterhalt)
En kritik ve insanların en çok takıldığı madde budur. Alacağınız maaş, Almanya’da devletten yardım (Bürgergeld) almadan yaşamanıza yetmelidir.
Hesaplama Nasıl Yapılır? (2024/2025 Tahmini Rakamlar) Memur, maaşınızın şu giderleri karşılayıp karşılamadığına bakar:
- Regelsatz (Yaşam Payı): Tek kişi için 563 Euro.
- Kira (Warmmiete): Ödediğiniz sıcak kira (Örn: 600 Euro).
- Sağlık Sigortası: Eğer brüt maaştan kesiliyorsa sorun yok, ama cepten ödüyorsanız (yaklaşık 220 Euro) bunu da ekleyin.
Örnek Hesap: 563€ (Yaşam) + 600€ (Kira) = Net 1.163 Euro cebinize girmeli. Bu da yaklaşık Brüt 1.500 – 1.600 Euro maaş demektir. Eğer part-time işiniz bu parayı veriyorsa, Folge-Chancenkarte alabilirsiniz.
Almanya’da hayal ettiğiniz standartlarda yaşamak için aylık ne kadar kazanmanız gerektiğini ve gerçekçi gider kalemlerini hesaplamak isterseniz ‘Almanya’da İyi Bir Yaşam İçin Ne Kadar Gelir Gerekli?’ analizimizi inceleyebilirsiniz.
Başvuru Süreci: Adım Adım Nasıl Yapılır?
Bu statüye geçmek otomatik olmaz, sizin talep etmeniz gerekir.
- Randevu Alın: Vizenizin bitimine en geç 4-6 hafta kala Ausländerbehörde’den randevu alın. (Online sistemden “Verlängerung Aufenthaltstitel” veya “Chancenkarte” seçeneğiyle).
- Formları Doldurun: “Erklärung zum Beschäftigungsverhältnis” (İş İlişkisi Beyanı) formunu işvereninize doldurtun. Bu formda işin tanımı, saati ve maaşı yazar.
- Görüşme: Randevu günü pasaportunuz, iş sözleşmeniz, son 3 aylık maaş bordronuz (varsa) ve kira kontratınızla gidin.
- Sonuç: Şartlar uygunsa size 2 yıllık yeni bir oturum kartı verilir.
Stratejik Yol Haritası: Son 3 Ayda Ne Yapmalısınız?
Fırsat Kartı ile gelenlerin yaptığı en büyük hata, “Daha çok zamanım var” diyerek ilk 6 ayı sadece çevre edinmekle geçirmektir. Unutmayın, Almanya’da bürokrasi kaplumbağa hızıyla işler.
İdeal Zaman Çizelgesi:
- 1-6. Ay: Sadece Mavi Kart’lık (Yüksek maaşlı) işlere odaklanın. Hedefiniz büyük olsun.
- 9. Ay (Kritik Eşik): Hala tam zamanlı iş yoksa, strateji değiştirin. Alanınızla ilgili ama daha düşük maaşlı veya part-time işlere başvurun. Hedefiniz § 20b’yi (Folge-Chancenkarte) garantilemek olsun.
- 11. Ay: Vizeniz bitmeden mutlaka randevu alın.
- Hayat Kurtaran İpucu (Fiktionswirkung): Randevu aldığınız an, vizeniz otomatik olarak “Fiktionswirkung” (Geçici Koruma) kazanır. Randevu günü size 3 ay sonraya verilse bile, o güne kadar yasal olarak Almanya’da kalmaya ve çalışmaya devam edersiniz. Bu size bedavadan ekstra süre kazandırır!
Alternatif Senaryolar: İş Bulamazsam Başka Yol Var mı?
Diyelim ki Folge-Chancenkarte şartlarını da sağlayamadınız. Dönmek zorunda mısınız? Hukuki olarak “Statü Değişikliği” (Zweckwechsel) yapabileceğiniz başka yollar da var:
Seçenek A: Meslek Eğitimi (Ausbildung)
Eğer yaşınız uygunsa (genelde 30 yaş altı tercih edilse de sınır yoktur) ve Almancanız B1-B2 seviyesindeyse, bir şirkette Ausbildung (Meslek Eğitimi) bulabilirsiniz. Hem maaş alırsınız (1000-1300€ arası) hem de oturumunuz “Öğrenci/Çırak” statüsüne çevrilir. Almanya’da şu an hemşirelik, IT ve zanaat kollarında büyük açık var.
Seçenek B: Yoğunlaştırılmış Dil Kursu (§ 16f)
Bu zor bir seçenektir ama imkansız değil. Eğer “Mesleğim için C1 Almanca şart ve ben henüz B1’deyim” derseniz, haftada en az 18 saatlik yoğunlaştırılmış bir dil kursuna kaydolarak oturum türünüzü “Dil Öğrenimi”ne değiştirmeyi deneyebilirsiniz. Ancak bu vizede çalışma izni çok kısıtlıdır, geçiminizi yine blok hesapla kanıtlamanız gerekir.
Sıkça Sorulan Sorular (SSS)
Soru: Folge-Chancenkarte ile Mavi Kart arasındaki fark nedir? Cevap: Mavi Kart “Şampiyonlar Ligi”dir; ailenizi hemen getirebilirsiniz, kalıcı oturuma (Niederlassungserlaubnis) 21 ayda geçebilirsiniz. Folge-Chancenkarte ise bir “Geçiş Vizesi”dir. Amacı sizi Mavi Kart’a hazırlamaktır. Aile birleşimi daha zordur (geçim şartı katıdır).
Soru: 1 yılın sonunda çıkış yaparsam ne zaman tekrar başvurabilirim? Cevap: Yasa, tekrar Fırsat Kartı başvurusu yapabilmek için, önceki vizenin bitiminden sonra belirli bir süre beklemenizi öngörür. Yani “Giriş-Çıkış yapıp sıfırdan başlayayım” derseniz, konsolosluk size “Daha yeni döndün, beklemen gerek” diyerek ret verebilir.
Soru: İş bulamadım ama eşim iş buldu. Ne olur? Cevap: Harika olur! Eğer eşiniz Mavi Kart veya Nitelikli Çalışan vizesi alırsa, siz statünüzü “Aile Birleşimi” (Familienzusammenführung) vizesine çevirebilirsiniz. Bu durumda sizin çalışıp çalışmamanız oturumunuzu etkilemez, eşinizin üzerinden oturum alırsınız.
Özet: Panik Yok, Strateji Var
Almanya’da sistem “Nitelikli insanı ülkeden kovmak” üzerine değil, “Sisteme entegre etmek” üzerine kuruludur. Devlet, sizin için harcanan bürokratik emeğin boşa gitmesini istemez.
Eğer 1 yılın sonunda elinizde;
- Alanınızla ilgili (Diplomanıza uygun),
- Haftada en az 20 saatlik,
- Geçiminizi sağlayan (Min. 1600€ Brüt civarı)
bir iş sözleşmesi varsa, kimse sizi sınır dışı etmez. Folge-Chancenkarte (§ 20a Abs. 5) sizin emniyet kemerinizdir. Yeter ki son günü beklemeyin ve bürokrasiyle inatlaşmadan, kurallara uygun şekilde başvurunuzu yapın.