Almanya Vize, Kariyer ve Yaşam Hakkinda Adayların En Sık Sorduğu Sorular ve Cevapları

Bu konu vize türüne göre değişmekle birlikte, en çok kafa karıştıran kısımdır.

Cevap:

Anabin Yeterliliği: Eğer okulunuz Anabin veri tabanında H+ olarak işaretlenmişse VE bölümünüzün tam adı listede varsa (ve karşısında “Entspricht” veya “Gleichwertig” yazıyorsa), teorik olarak tam denkliğiniz var demektir. Bu durumda sadece Anabin çıktılarını alarak Mavi Kart veya Fırsat Kartı’na (Tam Denklik statüsünden) başvurabilirsiniz.

ZAB (Zeugnisbewertung) Zorunluluğu: Eğer okulunuz H+ ama bölümünüz listede yoksa ya da bölüm isminiz birebir tutmuyorsa ZAB (Merkez Ofis) üzerinden “Statement of Comparability” almanız gerekir. Daha fazlası icin Zeugnisbewertung Belgesi Nedir? yazımı okyabilirsiniz.

Topluluk Uyarısı: Fırsat Kartı’na puan sistemiyle başvuracaklar için durum biraz daha hassas. Konsolosluklar, puan hesaplamasını doğrulamak için genellikle Anabin çıktısı olsa bile ZAB belgesini (veya KMK onayını) görmek isteyebiliyor. Risk almamak için ZAB başvurusu yapmak en garanti yoldur.

Grupta en çok can yakan konulardan biri budur. Örneğin; diplomanızda “Uluslararası Ticaret ve Lojistik” yazıyor ama Anabin’de sadece “Uluslararası Ticaret” var.

Cevap: Resmi makamlar birebir isim uyumu arar.

Risk: “Benim derslerim aynı, isim benzer, bir şey olmaz” diyip Anabin çıktısıyla başvuranların kapıdan döndüğü veya işlem sırasında “Git ZAB al gel” dendiği çok vaki.

Çözüm: Eğer diplomanızdaki isim ile Anabin’deki isim %100 aynı değilse, çapraz denklik (okul H+, bölüm başka okulda var gibi) riskine girmeyin. Doğrudan ZAB’a başvurup şahsınıza özel denklik belgesi alın. 3 ay beklemek, vize reddi almaktan iyidir.

Meslek Yüksekokulu mezunları için süreç lisans mezunlarından farklı işliyor.

Cevap: Almanya’da önlisans kavramı tam olarak Türkiye’deki gibi değil. Önlisans diplomaları genellikle akademik değil “mesleki” eğitim olarak değerlendirilir.

Süreç: Anabin’de önlisans bölümleri genelde yer almaz. Bu yüzden önlisans mezunlarının, diplomalarını Almanya’daki mesleki yeterliliklerle karşılaştırması gerekir. Fırsat Kartı için başvuracaklarsa, ZAB’dan ziyade genellikle mesleki denklik (Pro Recognition gibi kurumlar üzerinden) süreçlerini araştırmaları gerekir.

Grup Notu: Önlisans mezunlarının iş bulması durumunda, işveren desteğiyle denklik sürecini yürütmesi (bazen denklik ortaklığı/partial recognition) daha kolay olabiliyor.

Sadece ZAB belgesi almak, bazı meslekler için “imza yetkisi” anlamına gelmez.

Cevap: ZAB belgesi akademik denkliğinizi (yani “Bu kişi üniversite mezunudur” statüsünü) kanıtlar. Bu, Mavi Kart veya Fırsat Kartı almak için genellikle yeterlidir.

İnce Detay: Ancak Almanya’da “Mühendis” (Ingenieur) unvanını resmen kullanmak ve imza yetkisine sahip olmak için eyaletteki Mühendisler Odası’na (Ingenieurkammer) kayıt olmanız gerekebilir. Aynı durum Mimarlar için de geçerlidir. Daha fazlası için Berufsbezeichnung (Meslek Unvanı) Rehberi yazımı okuyabilirsiniz.

Grup Tecrübesi: Vize aşamasında konsolosluk genelde Oda Kaydı sormaz, ZAB yeterlidir. Ancak işe başladıktan sonra işvereniniz veya eyalet yasaları sizden odaya kayıt olmanızı isteyebilir.

Cevap: Evet, Anadolu Üniversitesi gibi kurumların Açıköğretim Fakülteleri Anabin’de H+ olarak listelenmiştir. Önemli olan örgün veya açık olması değil, Anabin’deki statüsüdür.

Uyarı: Ancak bölümünüzün karşısında “H+” olması yetmez, o bölümün “lisans derecesi” olarak tanındığından emin olun.

Süre: Resmi sitesinde “3 aya kadar” yazar. Gruplardaki güncel veriler, yoğunluğa göre 2 hafta ile 3 ay arasında değiştiğini gösteriyor.

Ücret: İlk başvuru için (2024/2025 verilerine göre) yaklaşık 208 Euro. (Rakamlar değişebilir, teyit ediniz).

Tüyo: ZAB süreci tamamen online ve posta yoluyla (bazı belgelerin fotokopileri istenebilir) yürür. Vize randevusu almadan önce bu süreci başlatmak zaman kazandırır.

Cevap: ZAB başvurusu için genellikle Türkçe belgelerin (Diploma, Transkript) fotokopisi yetiyor, kurum kendi içinde değerlendiriyor. Ancak vize görüşmesi için konsolosluğa giderken bu belgelerin yeminli tercümesi şarttır.

Grup Önerisi: Transkriptinizin aslı gibidir onaylı kopyasını veya e-devlet barkodlu çıktısını kullanın.

Teorik olarak bu sistem, denklik sürecinizi Almanya’da çalışırken tamamlamanıza olanak tanır. Ancak pratikte ciddi zorluklar var.

Saha Gerçeği: Birçok işveren “Denklik Ortaklığı” prosedürünü hiç bilmiyor veya bürokrasisinden korkuyor.

İşveren Neden Çekiniyor?

Belirsizlik: Sizin denkliğinizin sonucunda “Tam” mı yoksa “Kısmi” mi denklik çıkacağını bilmiyorlar.

Maliyet ve Taahhüt: İşverenin size eğitim desteği vermesi, bürokratik taahhütlerin altına girmesi gerekiyor.

Meister Zorunluluğu: Eğer kısmi denklik çıkarsa ve tamamlama eğitimi (Anpassungslehrgang) gerekirse, iş yerinde sizi eğitecek bir “Usta” (Meister) olması gerekiyor. Her iş yerinde bu yetkinliğe sahip biri olmayabiliyor.

Topluluk Uyarısı: Gruptaki tecrübeli üyeler, “DAP (Denklik için giriş) belgeniz olsa bile, işveren prosedürü bilmiyorsa süreç tıkanıyor. İşverenler hazır, denkliği bitmiş personel arıyor” uyarısında bulunuyor.

Grupta sıkça karşılaşılan bir durum: Dil sertifikası var ama geri dönüş yok.

Cevap: Sadece dil yeterli değildir. Alman işverenler için “diploma geçerliliği” (Anerkennung) kutsaldır.

Sebep: Eğer mesleğiniz regüle edilen (düzenlenmiş) bir meslekse (Örn: Hemşirelik, Elektrikçilik, Öğretmenlik), denklik belgeniz olmadan işveren sizi yasal olarak o pozisyonda çalıştıramaz. Sizi “yardımcı eleman” statüsünde almak ise vize süreçlerini zorlaştırabilir.

Tavsiye: Başvurularda sadece “B2 Almancam var” demek yerine, “Denklik sürecimi başlattım, dosya numaram şu, şu aşamadayım” diye belirtmek işverene güven verir.

Risk: Bu vizeyle Almanya’ya gidip iş/staj yeri bulmanız gerekir. Ancak yukarıda bahsettiğimiz gibi, işverenler bürokrasiyle uğraşmak istemediği için staj/iş yeri bulmak Türkiye’den göründüğü kadar kolay olmayabilir.

Strateji: Bu yola girecekseniz, Almanya’ya gitmeden önce iş yerini ayarlamış olmanız veya maddi olarak uzun süre iş aramaya dayanabilecek gücünüzün olması önerilir. Daha fazlasi icin Almanya’da Denklik Labirenti: ZAB mı, IHK mı, Yoksa HWK mı? yazimi okyabilirsiniz.

Dosya isminden de anlaşılacağı üzere bu konu da tartışılıyor.

Cevap: Evet. Eğer diplomanızın denkliği çıkmıyorsa veya süreç çok karmaşıksa, Almanya’da sıfırdan bir meslek eğitimine (Ausbildung) başlamak veya Türkiye’deki tecrübenizi saydırıp eğitim süresini kısaltmak (verkürzte Ausbildung) temiz bir alternatif olabilir. Bu yolla hem Almanca öğrenir hem de doğrudan Alman sistemine entegre olursunuz.

Bu konu gruplarda en büyük şehir efsanesi. Önce kavramı düzeltelim: 81a bir vize türü değildir.

Cevap: 81a (Hızlandırılmış Nitelikli İşgücü Yasası), vize başvurusundan önce Almanya’daki Yabancılar Dairesi (Ausländerbehörde) ile yapılan bir “Ön Onay” prosedürüdür.

Nasıl İşler? Siz Türkiye’deyken, Almanya’daki işvereniniz sizin adınıza bu süreci başlatır (yaklaşık 411 Euro harç öder). Almanya’dan “Ön Onay” (Vorabzustimmung) belgesi gelirse, İDATA/Konsolosluk size çok hızlı randevu verir ve vizeniz günler içinde çıkar.

Topluluk Uyarısı: Bireysel olarak 81a başvurusu yapamazsınız, bunu sadece işveren yapabilir. Eğer işvereniniz “Biz bu prosedürü bilmiyoruz” diyorsa, onları ikna etmek veya normal yoldan (Konsolosluk üzerinden) başvurmak zorundasınız.

Elinizde iş sözleşmesi varsa bu ikilem yaşanır.

Cevap: Bu tercih değil, şart meselesidir.

Mavi Kart: Üniversite mezunuysanız VE maaşınız belirlenen yıllık brüt sınırın üzerindeyse (2026 için standart mesleklerde yaklaşık 50.700 Euro, darboğaz mesleklerde 45.934,20 Euro – rakamlar güncellenir) Mavi Kart alırsınız. Avantajı: Daha hızlı kalıcı oturum ve daha kolay aile birleşimi. Mavi Kart EU güncel durum hakkinda bilgi almak icin Mavi Kart EU Yeni Maaş Sınırları ve Genişleyen “Aranan Meslekler” yazimi okuyabilirsiniz.

Nitelikli Çalışan (18b): Üniversite mezunusunuz ama maaşınız Mavi Kart sınırının altındaysa bu vizeyi alırsınız.

Mesleki Eğitimli (18a): Üniversite değil, meslek lisesi veya ustalık belgesi ile gidiyorsanız bu kategoridesiniz.

Denklik sonucunuzda “Tam eşdeğer değil, şu dersleri/stajı tamamlamalı” yazıyorsa direkt çalışma vizesine başvuramazsınız.

Cevap: Sizin başvurmanız gereken vize türü **16d (Mesleki Eğitim Denkliği Amacıyla Vize)**dir.

Şartı: Almanya’da eksiklerinizi tamamlayacağınız bir işletme veya kurs bulmalı ve onlarla sözleşme yapmalısınız.

Saha Gerçeği: Bu vizeyle gittiğinizde, hem tamamlama eğitiminizi yapabilir hem de haftada belli saate kadar (genelde 20 saat) yan işlerde çalışarak geçiminizi sağlayabilirsiniz.

Grupta en çok sabır sınayan konu bu. “Eşim gitti ben kaldım” diyenler için durum özeti:

Cevap: Aile birleşimi vizesi sadece Türk Konsolosluğu’nun kararı değildir. Dosyanız Almanya’ya, eşinizin yaşadığı şehrin Yabancılar Dairesi’ne gönderilir. Oradaki memurun yoğunluğuna göre onay süresi 1 aydan 6 aya kadar uzayabilir. Aile birlesimi hakkinda daha detayli bilgiler icin Almanya`ya Ailece ve Hizli Gitmenin Yolu yazimi okabilirsiniz.

Kritik Hata: Eşiniz (Almanya’daki kişi) süreç devam ederken adres değiştirirse dosya bir şehirden diğerine transfer olur ve bekleme süresi sıfırdan başlar. Süreç bitene kadar mümkünse taşınmayın/adres değiştirmeyin.

Cevap: Normalde turist vizesiyle Almanya’ya gelip çalışma iznine geçiş mümkün değildir.
Ancak 2023’ten sonra gelen yasal düzenlemelerle, nitelikli meslek sahipleri Almanya içinden de çalışma iznine başvurabilir.

Buna rağmen bu süreç otomatik değildir ve çoğu başvuru reddedildiği için bu yola güvenerek Almanya’ya gelmek ciddi risk taşır.

Cevap: Mavi Kart başvurularında, eğer işveren “Bizim şirket dili İngilizce, Almanca şart değil” veya “Herhangi bir dil belgesine ihtiyacım yok” diye belirtirse, konsolosluk Almanca belgesi istemeyebilir.

Topluluk Notu: Vizeyi alsanız bile, Almanya’da sosyal hayatta (Belediye, ev kiralama, market) Almanca bilmemek büyük izolasyon yaratır. Vize şartı olmasa bile A2 seviyesine kadar öğrenip gitmek, oradaki ilk 6 ayınızı kurtarır.

Cevap: Başvurabileceğiniz özel bir prosedür var. Şartlar şunlar:

1. Ehliyet: Geçerli bir C veya CE sınıfı ehliyet.
2. Temel Nitelik (Grundqualifikation): Türkiye’deki SRC belgeleriniz orada doğrudan geçmez. Almanya’da çalışabilmek için “Hızlandırılmış Temel Nitelik” (Beschleunigte Grundqualifikation) eğitimi almanız veya sınava girmeniz gerekir.
3. İş Teklifi: Bir nakliye firmasından somut iş teklifi şarttır.

Vize Kolaylığı: Eğer işvereniniz “Ben bu kişinin eğitim masraflarını ve Almanya’daki ehliyet değişim sürecini destekliyorum” derse, vizeyi “Mesleki Eğitim” kapsamında (Bundesagentur für Arbeit onayıyla) çok daha kolay alırsınız.

Dil Şartı: Genellikle A1/A2 seviyesinde temel Almanca istenir, ancak bazı firmalar “Türkçe konuşan dispo (planlamacı) var” diyerek dil şartı aramadan da davet gönderebiliyor.

Cevap: Hayır. Türkiye AB üyesi olmadığı için Türkiye’den alınan SRC veya Kod 95 belgeleri Almanya’da doğrudan geçerli değildir.

Süreç: Almanya’ya gittiğinizde bu eğitimi (Modüller halinde) tekrar almanız ve ehliyetinize işletmeniz gerekir. Bu süreçte çalışabilirsiniz ancak direksiyon başına “tek başınıza” geçmeniz için bu belgeleri tamamlamanız beklenir. Genellikle ilk 6-12 ay “yardımcı” veya “eğitimde” statüsünde geçer.

Cevap: Doğrudan “Kurye Vizesi” diye bir vize türü yoktur.

Neden: Kuryelik, Almanya’da “kalifiye meslek” (Ausbildungsberuf) statüsünde görülmediği için, Türkiye’den bir kuryeyi getirmek için çalışma izni çıkarmak çok zordur.

İstisna (Yeni Yasa): Eğer Türkiye’de en az 2 yıllık herhangi bir mesleki eğitim (örneğin elektrik, tesisat vb.) aldıysanız ve diplomanız varsa; Almanya’daki bir kurye firmasından teklif alarak “Mesleki Tecrübe” yasasıyla gitmeyi deneyebilirsiniz. Ancak vasıfsız statüde (hiçbir diploması olmayan) birinin kurye olarak gitmesi şu anki yasalarla neredeyse imkansızdır.

Alternatif: Kuryeliği, Fırsat Kartı veya Öğrenci Vizesi ile Almanya’ya gittikten sonra “ek iş” veya “geçiş işi” olarak yapabilirsiniz.

Cevap: Sosyal medyada dönen “Almanya vasıfsız işçi alıyor” reklamlarına itibar etmeyin.

Gerçek: Almanya “Nitelikli” (Fachkraft) göçmen arıyor. Vasıfsız işçi alımı sadece istisnai durumlarda (örneğin mevsimlik tarım işçisi veya havalimanı yer hizmetleri gibi dönemsel krizlerde) açılır ve geçicidir.

Yol Haritası: Vasıfsız olarak gitmek yerine, Türkiye’de bir mesleki eğitim merkezinden (Çıraklık/Ustalık) belge alıp veya Meslek Lisesi diplomasıyla “kalifiye” statüsüne geçip başvurmak tek geçerli yoldur.

Cevap: Vize için kesin bir “yaş sınırı” yoktur. Ancak 45 yaş kuralı vardır.

Nedir bu kural? Eğer 45 yaşından büyükseniz ve Almanya’ya çalışmaya geliyorsanız, alacağınız maaşın brüt 4.152 Euro (2024 rakamı, değişebilir) üzerinde olması VEYA yeterli emeklilik birikiminiz olduğunu kanıtlamanız gerekir.

Şoförler İçin: Tır şoförü maaşları genellikle mesai ve harcırahlarla (Spesen) bu rakamı bulabildiği için 45 yaş üstü şoförlerin vize alması mümkündür. Ancak asgari ücretli bir iş için 45 yaş üstü vize onayı çok zordur.

Cevap: Yeni çıkan yasayla (Mart 2024 itibarıyla) şansınız arttı.

Şart: Eğer Türkiye’den MEB onaylı bir Ustalık/Kalfalık belgeniz veya Meslek Lisesi diplomanız varsa VE en az 2 yıl tecrübeniz varsa, denklik yapmadan (denklik ortaklığı olmadan) sadece iş sözleşmesiyle çalışma vizesine başvurabilirsiniz.

Kritik Nokta: Maaşınızın belirli bir seviyenin üzerinde olması (Brüt yıllık yaklaşık 40.770 Euro ve üzeri) veya işverenin toplu iş sözleşmesine uyması gerekir. Hiçbir belgeniz yoksa (“Alaylıyım” diyorsanız) vize alamazsınız, mutlaka belge (MYK belgesi değil, MEB onaylı belge) edinmeye bakın.

Evet, başvurabilirsiniz. Fırsat Kartı için iki seçenekten birini sağlamanız gerekir:

Almanca: En az A1 seviyesi.

İngilizce: En az B2 seviyesi. Eğer puanlama sistemiyle başvuruyorsanız, dil seviyeniz ne kadar yüksekse o kadar çok puan alırsınız. Ancak “Tam Denklik” (uzman) statüsünden başvuruyorsanız puan toplamanıza gerek yoktur, sadece asgari dil şartını (A1 Almanca veya B2 İngilizce) sağlamanız yeterlidir.

Diplomanızın Almanya’da tanınır olması şarttır.

Anabin Kontrolü: Okulunuz “H+” ve bölümünüz “Entspricht” (eşdeğer) olarak görünüyorsa tam denkliğiniz var demektir, puan hesabı yapmadan doğrudan başvurabilirsiniz.

Puanlı Sistem: Eğer tam denkliğiniz yoksa ama diplomanız Türkiye’de tanınan bir üniversiteden ise, ZAB (Merkez Ofis) üzerinden bir değerlendirme (Statement of Comparability) almanız ve puanlama sistemi üzerinden ilerlemeniz gerekir.

Topluluk Notu: Grupta birçok arkadaşımız, diplomalarında “Lisans” ibaresi açıkça yazmadığı için (özellikle sağlık bölümleri) ZAB’a başvurmak durumunda kaldı.

Teorik olarak evet, ancak pratikte bu süreç biraz karmaşık olabiliyor.

Strateji: Fırsat Kartı aslen bir “iş arama” vizesi olduğu için, aile birleşimi genellikle ana başvuru sahibi iş bulup oturum iznine geçtikten sonra daha kolay oluyor.

Eşzamanlı Başvuru: Eşinizle birlikte başvuracaksanız, her iki tarafın da Fırsat Kartı şartlarını (ayrı ayrı puan veya denklik) sağlaması şansınızı artırır. Gruptaki deneyimlere göre, bir eşin şartları sağlamaması durumunda (örneğin dil belgesi yoksa) ailece yapılan başvurularda ret alma veya sürecin uzama riski doğabiliyor.

Önemli: Çocuklu başvurularda bloke hesap miktarı artacaktır.

Gruplarda yapılan konuşmalardan anlaşılan 2026 itibarıyla tek kişi için aylık 1.091 Euro (yıllık 13.092 Euro) bloke hesap gösterilmesi gerekiyor.

Dijital Başvuru Sorunsalı: Dijital başvurunun ilk aşamasında bloke hesap belgesi yüklemek bazen “isteğe bağlı” görünebiliyor. Ancak gruptaki birçok arkadaşımız, süreç uzadığında veya “ön inceleme” aşamasına gelindiğinde konsolosluğun bloke hesap kanıtını mutlaka istediğini belirtiyor. Parayı riske atmamak için randevu tarihiniz netleşmeye başladığında veya konsolosluktan talep geldiğinde yatırmak bir strateji olabilir, ancak belgenin eksik olması süreci tıkayabilir.

Dijital portal (Diplo.de), bekleme listesindeki başvuruların güncelliğini korumak için periyodik (genellikle aylık) mailler atar.

Dikkat: “Hala ilgileniyor musunuz?” veya “Başvurunuzu onaylayın” minvalinde gelen maillere süresi içinde (genellikle 30 veya 60 gün) yanıt vermezseniz veya linke tıklayıp onaylamazsanız başvurunuz otomatik olarak silinebilir. Grupta bu maili gözden kaçırıp başvurusu yanan maalesef çok sayıda arkadaşımız oldu. Maillerinizi (Spam kutusu dahil) düzenli kontrol edin.

Evet. Bu vize size haftada 20 saate kadar (yarı zamanlı) çalışma izni verir. Ayrıca, nitelikli bir iş bulduğunuzda o iş yerinde 2 haftaya kadar deneme süreli (Probezeit) tam zamanlı çalışma hakkınız da vardır. Bu, işverenler için sizi işe almadan önce denemek adına büyük bir avantajdır.

Fırsat Kartı genellikle 1 yıl (12 ay) için verilir.

Topluluk Deneyimi: Gruptan vize süresi dolan bir arkadaşımız, iş aramaya devam ettiğini ve hesabında yeterli parası olduğunu kanıtlayarak Almanya içindeki Yabancılar Dairesi’nden (Ausländerbehörde) vizesini uzatabildiğini belirtti. Yani, iş bulamasanız bile şartları sağlıyorsanız (özellikle maddi yeterlilik) uzatma ihtimali mevcuttur.

Sorun: Dijital başvuru formunda (Videx) bir “Referans” bölümü var. Birçok kişi buraya Türkiye’deki eski patronunu mu yoksa Almanya’daki bir tanıdığını mı yazacağını bilemiyor.

Topluluk Cevabı: Eğer Almanya’da halihazırda bir iş sözleşmeniz veya somut bir görüşmeniz yoksa, bu kısım boş bırakılmalı veya sistemsel olarak geçilemiyorsa “N/A” (Not Applicable / Yok) yazılmalı. Rastgele bir akraba veya arkadaş yazmak süreci uzatabiliyor.

Resmi Bilgi: Almanca olmayan belgelerin tercümesi şarttır.

Saha Tecrübesi: Adaylardan gelen geri bildirimlere göre, diplomalarınız İngilizce ise genellikle tercüme istenmiyor. Ancak Türkçe belgeler için Noter Yeminli Tercüme genellikle yeterli oluyor.

Kritik Uyarı: Apostil konusu tartışmalı. Bazı adaylar “Almanlar Apostil sever, yaptırın kafanız rahat olsun” derken, birçok kişi sadece yeminli tercüme ile vize aldı. Garantiye almak isteyenler için Apostil bir “artı”dır, ama her zaman “zorunlu şart” olarak dayatılmayabiliyor (konsolosluğa göre değişebilir).

Hata: Formu elle doldurup taratanlar geri çevriliyor.

Doğrusu: Form mutlaka dijital ortamda (Videx üzerinden) doldurulmalı ve “son sayfasında barkod olacak şekilde” çıktısı alınmalıdır. Barkodsuz formlar sistem tarafından okunamadığı için randevuda kriz yaratıyor.

Büyük Karmaşa: Dijital sistemde (Diplo.de) ilk dosya yükleme aşamasında bu evraklar bazen “İsteğe Bağlı” (Optional) görünebiliyor.

Strateji:

Garanticiler: Evrakları tam yükleyenlerin sürecinin (bazı istisnalar olsa da) daha “pürüzsüz” ilerlediği görülüyor. Özellikle “Ön İnceleme” (Preliminary Review) maili geldiğinde bu evrakların hazır olması şart.

Risk Alanlar: “Randevu gelmesi 1 yıl sürer, paramı bağlamayayım” deyip bu kısma “Niyet Mektubu / Dilekçe” yükleyenler var.

Red Sebebi: Grupta vize reddi veya zorluk yaşayanların ortak noktalarından biri; CV’deki tecrübe ile Motivasyon Mektubunda “Almanya’da yapacağım” dedikleri işin tutarsız olması.

Tavsiye: Yazılım mezunuysanız ama “Garsonluk yapacağım” derseniz bu şüphe çeker. Evraklarınızın birbiriyle “konuşması” ve tutarlı bir hikaye anlatması gerekir.

Gruplarda en çok merak edilen konu, “Urkunde” (Mesleki Ünvan Belgesi) öncesi ve sonrası maaş farkıdır.

Cevap:

Denklik Öncesi (Anerkennung Dönemi): Henüz tam denkliğinizi almadıysanız, genellikle “Hemşire Yardımcısı” statüsünde çalışırsınız. Bu dönemde ortalama brüt maaş 2.800 Euro civarındadır.

Denklik Sonrası (Urkunde Alınca): Tam denkliği alıp resmi olarak “Pflegefachmann/frau” unvanını kazandığınızda maaşınız artar. Başlangıç ortalaması brüt 3.200 Euro ve üzeridir.

Topluluk Notu: Tecrübe arttıkça ve ek sertifikalar (yoğun bakım, anestezi vb.) alındıkça maaşların 4.000 – 4.500 Euro seviyelerine çıktığı belirtiliyor. Eyalete ve kuruma (Kilise hastanesi, özel veya devlet) göre bu rakamlar değişebilir.

Eksik dersleriniz çıktı ve teorik/pratik tamamlama yapmanız gerekiyor. Okul ücreti sorunu sıkça tartışılıyor.

Cevap: Almanya’daki birçok hastane ve işveren, istihdam ettikleri hemşirelerin denklik kursu masraflarını karşılar. Ancak bu her zaman garanti değildir.

Saha Gerçeği: Yazışmalarda belirtildiği üzere; eğer eksik saatleriniz çok fazlaysa eğitim maliyeti yükselebiliyor. İşverenler genellikle devlet destekli okulları tercih ediyor. Sözleşme imzalamadan önce işverene “Kurs ücretini siz mi karşılıyorsunuz?” diye mutlaka sorulmalı ve sözleşmeye ekletilmelidir.

Cevap:

• Kurs: Daha uzun sürer ama sınav stresi daha azdır (okul içi sınavlar vardır).
• Sınav: Tek seferde geçerseniz denklik sürecini çok hızlı bitirirsiniz ama sözlü ve uygulamalı sınav zordur, kalma riski vardır.

Kritik Soru: “Sınava girmeden başka iş bulup iş yeri değiştirebilir miyim?”

Cevap: Evet, Kenntnisprüfung sınavına girmeden de iş yeri değiştirip, yeni işveren desteğiyle eyalet veya süreç değişikliği yapabilirsiniz. Yasal olarak buna engel yoktur.

Sınav randevusu bulamayan veya sınavdan çekinenlerin ortak sorusu.

Cevap: Her iki kurumun belgesi de Almanya Konsolosluğu ve sağlık kurumları tarafından kabul edilir.

Topluluk Deneyimi: Gruptaki genel kanı, ÖSD sınavının (özellikle A1 ve B1 seviyelerinde) Goethe’ye göre bir tık daha az zorlayıcı olduğu veya formatının daha anlaşılır olduğu yönünde. Ancak “kolay sınav yoktur”, hazırlıklı olmak şarttır.

Dikkat: B2 seviyesi için Telc de sıkça tercih edilir, özellikle sağlık Almancası (Pflege) üzerine uzmanlaşmış sınavları vardır.

Türkiye’deki diplomasını denkletemeyenler veya sıfırdan başlamak isteyenler için bir seçenek.

Cevap: Evet, mümkündür. Hemşirelik Ausbildung’u için yasal alt sınır genellikle B2 olsa da, bazı eyaletlerde veya kurumlarda B1 sertifikası ile kabul alıp, eğitim sürecinde B2’ye tamamlamanız şartıyla okula başlayabilirsiniz.

Tüyo: Kabul alma şansını artırmak için B1 belgesinin yanına mutlaka bir hastanede yapılmış gönüllü staj (Hospitation) eklemeniz önerilir.

Alman işverenlerle yapılan görüşmelerde teknik bilgiden çok uyuma bakılıyor.

Cevap: Mülakatlarda genellikle şu 3 ana başlık öne çıkıyor:

Motivasyon: “Neden Almanya ve neden bizim hastanemiz?”

Dil Yeteneği: Kendinizi ne kadar ifade edebiliyorsunuz? (Hata yapmaktan korkmayın, iletişim kurmaya çalışın).

Kişilik: Vardiyalı sisteme uyumunuz ve stres yönetimi.

Uyarı: İş bulma sürecinde aracı firmalar (Danışmanlıklar) yaygındır. “Sirius Medicare” gibi firmaların adı geçse de, her zaman sözleşme şartlarını, maaş kesintisi olup olmadığını ve bağlanma süresini (Bindungsklausel) kontrol edin.

Bu soru grubun en temel gündemi.

Cevap: Doğrudan “Öğretmen” (Lehrer) statüsüyle sınıfa girip ders anlatmak zordur.

Neden: Almanya’da öğretmenlik eğitimi genellikle iki ana branşı kapsar ve “Referendariat” denilen stajyerlik sürecini içerir. Türkiye’deki tek branşlı eğitim sistemiyle bu tam örtüşmediği için genellikle Tam Denklik almak zordur.

Saha Gerçeği: Birçok öğretmen arkadaşımız, denklik sürecini “Öğretmen” olarak başlatmak yerine, sürece daha hızlı giriş yapabildikleri “Erzieher” (Eğitmen/Pedagog) veya “Sozialpädagogische Assistentin” olarak başlamayı tercih ediyor.

Cevap:

• Lehrer: Devlet okullarında veya Gymnasium’larda branş derslerine girer. Maaşı yüksektir (TV-L tarifesi) ama C1-C2 seviyesinde Almanca ve uzun bir denklik tamamlama süreci ister.
• Erzieher: Anaokullarında (Kita), gençlik merkezlerinde veya okulların etüt kısımlarında çalışır. Giriş daha kolaydır.

Topluluk Önerisi: Gruptaki genel tavsiye; eğer C1 Almancanız yoksa, önce B2 ile “Erzieher” denkliği alıp bir Kita’da (Kreş) işe başlamak, sistemi ve dili öğrendikten sonra -isterseniz- öğretmenlik denkliğine (Lehreranerkennung) geçiş yapmaktır. Bu “Aşamalı Geçiş” stratejisi daha az yıpratıcı bulunuyor.

Okul Öğretmenliği için: Evet, tartışmasız C1 (hatta C2) seviyesi istenir. Çocuklara akademik bilgi aktaracağınız için dil kusursuz olmalıdır.

Kita / Erzieherlik için: Genellikle B2 seviyesi yeterli görülür.

İstisna: Bazı eyaletlerde “Pedagojik Yardımcı” olarak B1 ile işe başlayan arkadaşlarımız var, ancak bu pozisyonların maaşı düşüktür ve kalıcı oturum için yeterli olmayabilir.

Branşların Almanya’daki karşılığı kritik önem taşıyor.

Cevap: Sayısal branşlar (MINT: Matematik, Bilişim, Fen, Teknoloji) Almanya’da büyük açık olan alanlardır. Eğer İngilizce öğretmeniyseniz ve yanına Almanca da eklerseniz şansınız artar.

Zorluk: Türkçe, Tarih veya Coğrafya gibi sözel branş öğretmenlerinin denklik alması, müfredat farklarından dolayı sayısalcılara göre çok daha zorlu olabiliyor. Bu branşlardaki arkadaşların “Erzieher” (Eğitmen) kadrosuna yönelmesi daha yaygın bir pratik.

Cevap: Resmi olarak “devlet okullarında” kadrolu çalışmak için denklik şarttır.

Alternatif: Özel okullar, uluslararası okullar veya bazı eyaletlerin “Yan Giriş” (Quereinsteiger) programları sayesinde, denklik süreci devam ederken de sözleşmeli personel olarak işe başlama şansı vardır. Ancak bu tamamen eyaletin o anki öğretmen açığına bağlıdır.

Gruplarda en çok paylaşılan deneyimler Kitalar üzerine.

Cevap: Kita’da çalışmak fiziksel ve mental olarak yorucu olabilir (gürültü, sabır gerekliliği).

Maaş: Erzieher maaşları, öğretmen maaşlarından düşük olsa da Almanya standartlarında ortalama bir yaşam için yeterlidir (Brüt 3.000 – 3.500 Euro bandında başlar, eyalete göre değişir).

Avantajı: İş bulma garantisi neredeyse %100’dür. Almanya’da devasa bir Kita personeli açığı var. İşverenler mülakatlarda çok seçici davranmıyor.

Almanya’nın finansal hafızası Schufa, yeni gelenlerin en büyük kâbusu olabiliyor.

Cevap: Almanya’ya yeni geldiğinizde Schufa geçmişiniz “boş”tur. Bankalar sizi tanımadığı için riskli görür ve kredi vermez veya araba finansmanı sağlamaz. Puanınızın “kötü” olması değil, “oluşmamış” olması sorundur.

Çözüm: Puanın oluşması için zamana ve finansal harekete ihtiyaç vardır. Adınıza kayıtlı bir telefon hattı, internet aboneliği açtırmak ve faturaları düzenli ödemek zamanla puanınızı oluşturur. Konu ile ilgili daha fazla bilgi için Kredi Notu (SCHUFA) ve Kredi Kullanımı yazımı okuyabilirsiniz.

Topluluk Önerisi: Acil araba almanız gerekiyorsa ve Schufa’nız yetersizse, Almanya’da yerleşik ve kredi notu yüksek birini (arkadaş/akraba) kefil göstermek veya peşinatı yüksek tutmak işe yarayabilir.

Cevap: Almanya’ya ilk giriş yaptığınız tarihten (Anmeldung tarihi değil, fiili giriş) itibaren 6 ay boyunca Türk ehliyetinizle araç kullanabilirsiniz.

Kritik Uyarı: 6 ay dolduktan sonra Türk ehliyeti geçersiz sayılır. Yakalanırsanız “ehliyetsiz araç kullanma” suçundan ceza alırsınız.

Saha Gerçeği: Ehliyetinizi Alman ehliyetine çevirmek (Umschreibung) için sürenin dolmasını beklemeyin. Randevular zor bulunuyor, geldiğiniz ilk aylarda sürücü kursuna yazılıp süreci başlatmak en mantıklısıdır.

Almanya`da ki en can sıkıcı ve masraflı konulardan biri olan ehliyet konusu ile ilgili Adım Adım Alman Ehliyetine Geçiş (Umschreibung) Rehberi yazimi muhakkak okuyun.

Cevap: Ev sahipleri kiranın ödeneceğinden emin olmak ister. Schufa belgeniz boşsa veya yeniyseniz durumu dürüstçe açıklamalısınız.

Strateji: Bu açığı kapatmak için şunları sunun:

1. İş Sözleşmesi: Maaşınızın yazdığı kontrat en güçlü kanıttır.
2. Maaş Bordrosu: Varsa son 3 ayın bordrosu.
3. Vormieterbescheinigung: (Varsa) Eski ev sahibinizden “Borcu yoktur” yazısı.

Topluluk Tüyosu: Bazı adaylar, işverenlerinden “Bu çalışanımız güvenilirdir, kirasını ödeyebilir” şeklinde bir referans mektubu alarak ev sahiplerini ikna etmeyi başarmıştır.

Almanya’nın zorlu konut piyasasında rakiplerinizin önüne geçmek ve ev sahibini ikna edecek doğru dosyayı hazırlamak için ‘Almanya’da Kiralık Ev Bulmak: Dikkat Edilmesi Gerekenler’ yazımdaki taktikleri uygulayabilirsiniz.

“3 aydır bekliyorum ses yok” diyenlerin sayısı çok fazla.

Cevap: Yabancılar için Kindergeld süreci, Alman vatandaşlarına göre daha uzun sürer. Aile Kasası (Familienkasse), sizin oturum izninizin geçerliliğini ve vergi mükellefi olup olmadığınızı kontrol eder.

Süre: Ortalama bekleme süresi şehre göre 3 ila 6 ay arasında değişebilir.

İyi Haber: Süreç ne kadar uzarsa uzasın, hak ettiğiniz tarihten itibaren biriken tüm parayı toplu olarak alırsınız. Paranız yanmaz.

Aile bütçenize katkı sağlayacak yeni ödeme miktarlarını öğrenmek ve başvurunuzu eksiksiz yapmak için ‘Almanya’da Çocuk Parası (Kindergeld) 2026: Zamlı Tutarlar ve Başvuru Rehberi’ yazımı inceleyebilirsiniz.

Maaş bordrosunu eline alıp şok olanların ortak sorusu.

Cevap: Evli çiftler Almanya’da otomatik olarak 4/4 vergi sınıfına atanır. Eğer eşler arasında maaş farkı azsa bu sistem kalabilir.

Taktik: Eğer bir eş çok kazanıyor, diğer eş çalışmıyor veya az kazanıyorsa; çok kazananın 3, az kazananın 5 numaralı sınıfa geçmesi (3/5 kombinasyonu) aylık ele geçen net maaşı artırır.

Dikkat: Sınıf değiştirmek (3/5 yapmak) yıl sonunda vergi beyannamesi vermeyi zorunlu kılar ve bazen vergi dairesine yıl sonunda geri ödeme yapmanıza neden olabilir. Bir vergi danışmanına (Steuerberater) sormadan değiştirmeyin.

Grupta “Kendi markamı satmak istiyorum” diyen girişimciler için.

Cevap: Almanya’da şahıs şirketi (Kleingewerbe) kurmak aslında oldukça basittir ve belediyeye (Gewerbeamt) gidip 20-50 Euro arası bir ücretle 15 dakikada yapılır.

Zorluk: Asıl zorluk kurulumda değil, sonrasındaki vergi (Finanzamt) bürokrasisindedir. KDV muafiyeti, fatura kesme kuralları ve yıllık beyannameler Türkiye’den çok daha sıkıdır.

Öneri: Almancanız mükemmel değilse, bürokratik mektuplarla boğuşmamak için mutlaka bir muhasebeciyle anlaşın.